Logika — czy to tautologia?
Sprawdź formułę pełną tabelą prawdy lub prześledź skróconą metodę zero-jedynkową. Wartość 1 oznacza prawdę, a 0 — fałsz.
Zmienne: p, q, r, s. Obsługiwane także 0 i 1. Możesz wpisać !p, p & q, p | q, p -> q i p <-> q.
Obliczamy podformuły po kolei
Wszystkie kombinacje wartości zmiennych są zapisane w wierszach. Odsłaniaj kolejne kolumny od prostych podformuł do całej formuły.
Zakładamy, że formuła ma wartość 0
Stosujemy definicje spójników. Każdy możliwy przypadek tworzy osobną gałąź. Zamknięcie wszystkich gałęzi sprzecznością dowodzi tautologii. Jedna otwarta gałąź daje kontrprzykład.
Pełna tabela: co mówi ostatnia kolumna?
Same jedynki: tautologia — formuła jest prawdziwa dla każdego wartościowania.
Same zera: formuła sprzeczna — jest zawsze fałszywa.
Zera i jedynki: formuła bywa prawdziwa i bywa fałszywa, więc nie jest tautologią.
Wskazanie jednego wiersza z wartością 0 wystarcza, aby wykazać, że formuła nie jest tautologią.
Skrócona metoda: dlaczego zaczynamy od 0?
Sprawdzamy, czy cała formuła mogłaby być fałszywa. Jeśli to założenie w każdym przypadku prowadzi do sprzeczności, wartość 0 jest niemożliwa. Formuła musi więc zawsze mieć wartość 1.
Przykład: dla p ∨ ¬p = 0 oba człony musiałyby mieć wartość 0. Z ¬p = 0 wynika p = 1, ale wcześniej otrzymaliśmy p = 0. To sprzeczność.